“You have 0 friends”. Met deze boodschap begon mijn televisiesessie afgelopen maandagavond. Het is geen geheim dat South Park maatschappelijke problemen en trends op fenomenale wijze weet te persifleren. In de meest recente episode wordt ditmaal Facebook aangepakt, uiteraard ook nu weer met succes.
Lachend zapte ik uiteindelijk door naar Canvas, waarop een nieuwe BBC documentaire genaamd The Virtual Revolution werd uitgezonden. Toevalligerwijs ging deze uitzending ook over Facebook en over de strekking van deze documentaire wil ik het met jullie hebben.
Volgens diverse wetenschappers heeft het digitale landschap namelijk de verhoudingen in onze maatschappij drastisch veranderd. Één van de vragen die in de uitzending werd gesteld was: “hoeveel vrienden kunnen mensen hebben?”.
Robin Dunbar, professor in evolutionaire antropologie, stelt dat primaten in een extreem intense wereld leven, waarbij verzorging een belangrijke rol vervult. Aangezien verzorging doorgaans vanuit sociaal perspectief een 1-op-1 bezigheid is, bestaan de groepen waarin primaten leven vaak uit maximaal 50 tot 60 individuen.
In 1992 ontwikkelde Dunbar een formule die o.a. voorspelt wat de bovenlimiet is van het aantal relaties die mensen met elkaar kunnen hebben. Hier kwam telkens het getal 150 uit voort, wat tegenwoordig bekend staat als the Dunbar number. Volgens de bedenker is dat niet zo gek als je bijvoorbeeld kijkt naar de gemiddelde grootte van dorpen of de samenstelling van het leger en jager-verzamelaar samenlevingen.
Wat betekent the Dunbar number dan voor de ‘homo interneticus’ Facebook generatie? Heeft Facebook de ‘natuurlijke’ bovenlimiet van het aantal mogelijke vriendschappen tussen mensen veranderd?
Een team van sociologen analyseerde het gebruikersgedrag op Facebook en kwam tot de conclusie dat er een grote groep mensen is die veel meer dan 150 vrienden heeft, maar dat verreweg de meerderheid van de Facebook gebruikers onder de 150 vrienden zit. Uit deze analyse blijkt dat the Dunbar number dus over het algemeen standhoudt en Facebook niet ons natuurlijke concept van relaties heeft veranderd.
Maar hoe zit het dan met al die miljoenen gebruikers met 150+ vrienden? Dunbar verwoord op perfecte wijze hoe men hier naar kan kijken: “Either you have to change the number or replace the word friends with something else.”
Kortom, er zijn eigenlijk op Facebook een hoop mensen die kennissen als vrienden bestempelen. En gelet op de transparantie die een volledig open Facebook profiel biedt, kun je die vage vrienden volgens Dunbar ook wel ‘voyeurs’ noemen.
Dus mijn waarde lezers: Wie zijn jullie voyeurs? Komori out, Ben.
Heel knus stukje! Docu is ook zeker de moeite waard